လြန္ခဲ့ေသာ ၁၀မိနစ္ခန့္က ဒီေနရာမွာပဲ ညိုနဲ့စကားေျပာခဲ့တဲ့ ကဲြ်ေက်ာင္းသားကေလးငယ္ရဲ့ မ်က္၀န္းေတြ ဟန္ပန္မူရာေတြက ရင္ထဲမွာစူးစူးနစ္နစ္၀င္ေရာက္ေနသည္။ သတိရ၍ ပတ္၀န္းက်င္ကို ေ၀့၀ဲၾကည့္လိုက္ေတာ့ ကေလးငယ္၏ေက်ာျပင္ နွင့္ သူ့ကဲြ်အုပ္ကို မိုးေရစက္ေတြၾကားမွာ ခပ္၀ါး၀ါးျမင္ ရသည္။ ဟင့္အင္း ေ၀းကြာျပီးမိုးရြာေနတာေၾကာင့္ မႈန္၀ါးေနတာမဟုတ္။ ညို့မ်က္ရည္ေတြေၾကာင့္ ျမင္ကြင္းမရွင္းလင္းျခင္း သာျဖစ္ေနပါသည္။ ထိုစဥ္ မိုးေရေတြညို့ကိုယ္ေပၚက်ေရာက္ျခင္း ရပ္တန့္သြားသည္။ မိုးတိတ္သြားတာေတာ့မဟုတ္ပါ။ ညို့ေဘးမွာ ထီးမိုးေပးလိုက္တဲ့လူတေယာက္ပါလား…

 

“ေၾသာ္… ဆရာဂို်းဇက္ ဘာလို့လိုက္လာရတာလဲ? ညိုျပန္ခဲ့မွာေပါ့။ ၾကည့္ပါဦး ဆရာ့ကို မိုးေရေတြစိုကုန္ျပီ”

 

“ရပါတယ္ဆရာမရယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို့က ဒီမိုးဒီေလနဲ့အက်င့္ျဖစ္ေနပါျပီ။ ဆရာမသာ ဒီေလာက္ေအးတဲ့အရပ္မွာမိုးမိျပီး ဖ်ားနာေနပါ့မယ္။ ေက်ာင္းကိုျပန္ၾကရေအာင္ေလ”

 

ညိုေခါင္းတခ်က္ျငိမ့္ျပျပီး ဆရာဂို်းဇက္ရဲ့ ထီးရိပ္ေအာက္မွာ တိတ္တဆိတ္လိုက္ပါလာခဲ့သည္။ ေက်ာင္းကိုေရာက္ေတာ့ ညို့ရဲ့ကားေမာင္းသူ ဦးထြန္းနဲ့ကေလးတသိုက္ အဖဲြ့က်ေနေလရဲ့။ သူတို့အေပ်ာ္ေတြညို့ဆီ အနည္းငယ္ကူးစက္လာပါ သည္။ ခုနကေနာက္ကိ်ခဲ့ေသာစိတ္ကေလးက အနည္းငယ္ျပန္ျပီးတက္ၾကြလာရသည္။ မိုးေရေတြရဲႊရဲႊစိုေနတဲ့ ကြ်န္မကို ဦးထြန္းကျမင္လိုက္ေတာ့ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္အမူအရာနဲ့ ေခါင္းရမ္းပခံုးတြန့္ျပျပီး ကားထဲကညို့အေနြးထည္ကို သြားယူေပး သည္။ ဆရာဂို်းဇက္က ေရေနြးၾကမ္းတအိုးနဲ့ ေက်ာင္းသားစာရင္းစာအုပ္ ကြ်န္မေဘးမွာလာခ်ေပးေတာ့

 

“ဆရာ… ခုနက ကြ်န္မနဲ့စကားေျပာေနတဲ့ ကဲြ်ေက်ာင္းသားေကာင္ေလးကို သိလား?”

 

“သိတယ္ဆရာမညို… အဲဒီကေလးက အရင္ကဒီရြာကမဟုတ္ဘူး။ မိဘေတြမရိွေတာ့တဲ့ေနာက္ ဒီရြာထဲက သူ့ဖြားေလးက ေခၚထားလိုက္တာ။ သူ့ဖြားေလးမွာလဲ သားေထာက္သမီးခံမရိွေတာ့ ဒီကေလးကိုပဲ သူ့သားအျဖစ္အားကိုးေနရရွာတာ။ ကေလးနာမည္က အိုက္ေမာင္တဲ့”

 

“အားကိုးတယ္?? ကေလးကအသက္ဘယ္ေလာက္ရိွျပီမို့လို့လဲဆရာ? သူ့အဖြားကေရာ မက်န္းမာလို့မ်ားလား”

 

“အိုက္ေမာင္ေလးက ခုဆို ၈-၉နွစ္ေတာ့ရိွျပီထင္တယ္ဆရာမ။ အာဟာရမျပည့္ရွာေတာ့ လူေကာင္ကညွက္တယ္။ သူ့အဖြားက မနွစ္ကထိအေကာင္းပါဗ်ာ။ ဒီနွစ္ထဲမိုးဦးက်မွာ မွ်စ္ခို်းရင္းနဲ့ ၀ါးငုတ္စူးတာ ခုဆိုဘယ္ေျခတဖက္မသန္ေတာ့ဘူး။ ကေလးက သူမ်ားကဲြ်အငွါးေက်ာင္းတဲ့အခါေက်ာင္းတယ္။ ရြာထဲမယ္ တခို့်အိမ္ေတြက ေပါ့ေပါ့ပါးပါးအလုပ္ ေလးေတြေခၚေခၚခိုင္းျပီး ေပးကမ္းၾကတဲ့အခါလဲရိွေပမယ့္ အမ်ားစုက မိဘနွစ္ပါးလံုးေသဆံုးထားတဲ့ အိုက္ေမာင္ကို လာဘ္တိတ္တယ္လို့ယူဆၾကတာလဲရိွတယ္။ ေျပာင္းစိုက္ခိ်န္ ေျပာင္းေျခြခိ်န္က်ေတာ့လဲ ယာထဲလိုက္ေပါ့ ဆရာမရယ္။ ေျမးအဖြား နွစ္ေယာက္စာ သူရွာေဖြသမွ်ေလးနဲ့ ဒီလိုပဲေနၾကရတာပါပဲ”

 

ဆရာ့စကားဆံုးေတာ့ စကားမ်ားမ်ားေျပာလိုက္ရတဲ့ ဆရာလဲေမာသြားသလို ညို့ရင္ထဲမွာလဲ ေမာသြားပါသည္။ ခြက္ထဲက ေရေနြးၾကမ္းပင္ အေအးဘက္လုေနျပီ။

 

---

 

“ဒါနဲ့ဆရာမ ခုနကအိုက္ေမာင္ေလးနဲ့ ဘာေတြသြားေျပာေနတာလဲ?”

 

“အင္း… အေစာပိုင္းက ေက်ာင္းထဲက ကေလးေတြနဲ့စကားေျပာရင္း အျပင္မွာကေလးတေယာက္ေတြ့လို့ လိုက္သြား ၾကည့္တာေလ။ ဘယ္သူမွန္းမသိေပမယ့္ ေက်ာင္းလစ္ေနတဲ့ကေလးမ်ားလား၊ ဒါမွမဟုတ္အျပင္က ကေလးတေယာက္ ေယာက္ ေက်ာင္းသားေတြကို အားက်လို့ေငးေနတာမ်ားလား သိခ်င္လို့ လိုက္ေမးၾကည့္တာပါ”

 

“သူဘာေတြေျပာလဲ ဆရာမကို”

 

---

 

“ေဟ့ ကေလး…. ဘာလုပ္ေနတာလဲကြ”

 

“ကဲြ်…ကဲြ်ေက်ာင္းေနတာပါ”

 

“မင္းခုနက ေက်ာင္းေဘးကျပတင္းေပါက္မွာ လာေခ်ာင္းၾကည့္ေနတာမဟုတ္လား”

 

“ငါ..ငါ… ဘာမွခိုးမလို့မဟုတ္ဘူးေနာ္။ နင္တို့လာတယ္ဆိုလို့ မျမင္ဖူးလို့လာၾကည့္တာ”

 

“ေအးပါသားရယ္။ သားကိုလဲ ခိုးတယ္လို့မေျပာပါဘူး။ ျပီးေတာ့ ကိုယ့္ထက္အသက္ၾကီးတဲ့သူကို နင္ေတြ ငါေတြနဲ့ မေျပာရဘူးေလ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သား ဒါမွမဟုတ္ ကြ်န္ေတာ္လို့ ေျပာရတယ္။ ကိုယ့္ထက္အသက္ၾကီးတဲ့သူကိုက်ေတာ့ အစ္မျဖစ္ျဖစ္ အစ္ကိုျဖစ္ျဖစ္ ဦးၾကီးဦးေလး ေဒၚၾကီးေဒၚေလး အဘိုးအဘြား အဲလိုမို်းေပါ့ကြာ။ အသက္အလိုက္ေခၚရမယ္။ ကဲ…ကဲ… ထားေတာ့။ သားက ဘာလို့ေက်ာင္းမတက္ဘဲ ကဲြ်ေက်ာင္းေနတာလဲ”

 

“ငါ..အဲ…ကြ်န္..ကြ်န္ေတာ္ ေက်ာင္းတက္ရင္ တစ္ေန့ ငါးရာမွမရတာ”

 

“ဟင္… တေန့ငါးရာ..အဲ… ကဲြ်ေက်ာင္းခက တစ္ေန့ငါးရာရတာလား”

 

“ဟုတ္တယ္။ တစ္ေန့ငါးရာရတယ္”

 

 

“အင္း..ေက်ာင္းတက္ရင္ေတာ့ တစ္ေန့ငါးရာမရေပမယ့္ သားသား စာေတြေရးတတ္ဖတ္တတ္မယ္ေလ။ အဲဒီအခါက် ဒီထက္ေကာင္းတဲ့အလုပ္ရမွာေပါ့။ ျပီးေတာ့ အခုသားကငယ္ငယ္ေလးရိွေသးတာ။ ေက်ာင္းတက္ရမယ့္အရြယ္ေလ။ အလုပ္လုပ္ရမယ့္အရြယ္မွ မဟုတ္တာ”

 

“ငါအလုပ္မလုပ္ရင္ ငါ့အဖြားကိုဘယ္သူကထမင္းေကြ်းမွာလဲ?”

 

“ေျပာျပန္ျပီ ဒီငါငါနဲ့..ျပန္ေျပာ ကြ်န္ေတာ္လို့”

 

“ေအး”

 

“လူၾကီးကေျပာရင္ ေအး လို့ျပန္မေျပာရဘူး။ ဟုတ္ကဲ့လို့ေျပာရတယ္။ မွတ္ထားေနာ္”

 

“ဟုတ္ကဲ့”

 

“အင္း ဟုတ္ျပီ။ သားအဖြားကို ဘယ္သူထမင္းလာေကြ်းမလဲဆိုေတာ့ သားမွာမိဘေတြမရိွေတာ့ဘူးလား”

 

“မရိွဘူး။ ေသကုန္ၾကျပီ”

 

“အာာာ… ဒီလိုရိွတယ္သားရဲ့။ သားေက်ာင္းတက္ရင္ တေန့ ၅၀၀ မရေပမယ့္ တစ္လလံုးေက်ာင္းမပ်က္ရင္ ဆန္ ၈ ျပည္ ရမယ္။ ဘယ္လိုလဲ တက္ခ်င္လား သား”

 

“တစ္လလံုးမွ ဆန္ ၈ ျပည္နဲ့ဘယ္လိုစားမလဲ။ တေန့ငါးရာဆို ဆန္၄ဘူး၀ယ္လို့ရတယ္။ ကဲြ်ေက်ာင္းရင္း စားလို့ရတဲ့ အရြက္ေတြအသီးေတြခူးသြားရံုပဲ။ ငါတို့..အဲ.. ကြ်န္ေတာ္တို့နွစ္ေယာက္ ဗိုက္၀၀စားရတယ္။ ေဟာ..မိုးသံၾကားတယ္။ ရြာထဲျပန္မွပဲ။ မိုးရြာေနရင္ အဖြားကစိတ္ပူေနဦးမွာ”

 

“ကေလး…ကေလး..ေနပါဦး”

 

----

 

“ဒါပါပဲ ဆရာရယ္…ညို့ရင္ထဲမယ္ ဘယ္လိုျဖစ္မွန္းမသိပါဘူး။ ကေလးေလးကို အရမ္းသနားျပီး ညိုတို့လုပ္ေနတဲ့ Food for Education program အတြက္ေတာ္ေတာ္ေလးစိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါတယ္”

 

“ကြ်န္ေတာ္ဒီရြာမွာတာ၀န္က်တာ ၇နွစ္ရိွျပီဆရာမ… ဒီလိုကေလးေတြ အမ်ားၾကီးပဲ.. အသက္ကေလး ၁၃-၁၄ ဆိုရင္ ဟိုဘက္ကိုကူးျပီး ၾကံုရာက်ပန္းလုပ္ၾကတာပါပဲဗ်ာ။ အဲ့ဒီကရတဲ့ေငြနဲ့ ဒီရြာမွာက်န္ေနတဲ့ မိသားစုေတြကို ျပန္ေထာက္ပံ့ ရတာေပါ့။ အလုပ္နဲ့ ေငြဆိုတာလဲ ဒီေခတ္ ဒီေဒသမွာ အရွားသားကိုးဆရာမရဲ့။ ဒီမွာေနရင္လဲ ခဏေနျပည္သူ့စစ္က လုပ္အားေပးေခၚလိုက္ ခဏေနတပ္ကလုပ္အားေပးေခၚလိုက္နဲ့ေလ”

 

“ဒါနဲ့ လြယ္ခမ္းဘက္မွာ ျပည္သူ့စစ္စိုက္ခင္းမွာ လုပ္အားေပးသြားရလို့ ဒီနွစ္ပို်းၾကဲေနာက္က်တယ္လို့ ၾကားခဲ့တယ္။ ဆရာတို့ဆီမွာေရာ ဒီနွစ္လုပ္အားေပးေခၚေသးလား”

 

“ကြ်န္ေတာ္တို့ရြာကေတာ့ ေနာက္လကုန္ေလာက္မွအလွည့္က်တယ္။ နည္းနည္းေတာ္ေသးတာေပါ့ဗ်ာ။ ပို်းလဲၾကဲဲျပီးျပီ လယ္သိမ္းမယ့္အခိ်န္လဲမေရာက္ေသးေတာ့ သိပ္အဆံုးအရံႈးမမ်ားဘူးေပါ့။ ပို်းၾကဲေနာက္က်လို့မိုးဦးမမီွရင္လဲ စပါးပ်က္ တာပဲ။ လယ္သိမ္းေနာက္က်လို့ စပါးေတြပင္ေျခပုတ္ရင္လဲ အထြက္နည္းေတာ့ေနာက္နွစ္၀မ္းစာခက္ျပန္ေရာေလ”

 

“ညိုသေဘာေပါက္ပါတယ္ဆရာရယ္။ ကိုယ္ခ်င္းလဲစာမိပါရဲ့။ အိုက္ေမာင္လိုကေလးအတြက္လဲ စိတ္မေကာင္းျဖစ္တယ္။ ဆရာလုပ္ေပးထားတဲ့ ေက်ာင္းသားစာရင္းနဲ့ ရိကၡာစာရင္းေတြျပည့္စံုပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ မိုးလဲ နည္းနည္းစဲသြားျပီဆိုေတာ့ ညိုတို့သူၾကီးအိမ္သြားလိုက္ဦးမယ္။ ျပီးရင္ မန္လြယ္ဘက္ကိုခရီးဆက္မယ္ရွင္။ မိုးထပ္မရြာဖို့ ဆုေတာင္းရေတာ့မွာပဲ ဆရာေရ့။ မိုးရြာၾကီးနဲ့ ဂဂၤါကဆင္းရမွာ သိပ္မလြယ္ဘူး”

 

“ေကာင္းပါျပီဆရာမညို.. လမ္းခရီးမွာဂရုစိုက္ပါ။ ဘုရားသခင္ေကာင္းခီ်းေပးပါေစ”

 

---

 

ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ UN agency တစ္ခုရဲ့ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးေရး၀န္ထမ္းတစ္ေယာက္အေနနွင့္ ရြာေတြမွာ လုပ္လက္စ ကေလးေတြပညာေရးအတြက္ တစ္လကို ဆန္ ၈ ျပည္ ေထာက္ပံ့တဲ့ Food for Education စီမံကိန္း၊ လယ္ကြက္အသစ္ေဖာ္ျခင္း၊ လမ္းေဖာက္ျခင္းစတဲ့ ရပ္ရြာဖံြ့ျဖိုးေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္လုပ္အားေပးျပီး တစ္ေယာက္လွ်င္ တစ္ရက္ကို ဆန္ ၁ ျပည္ေထာက္ပံ့တဲ့ Food for Work စီမံကိန္း၊ က်န္းမာေရးပညာေပး၊ စိုက္ပို်းေရး ပညာေရးသင္တန္းမ်ားဖြင့္လွစ္ျပီး ဆန္ေထာက္ပံ့တဲ့ Food for Training စီမံကိန္း၊ မသန္စြမ္းသူမ်ားနွင့္ သက္ၾကီး ရြယ္အိုမ်ားအတြက္ ရိကၡာအျပည့္အစံု ေထာက္ပံ့ေသာ Food for Venerable စီမံကိန္းမ်ား ရိွတဲ့အတြက္ ဒီရြာေလးသို့ ညိုလာခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ရိကၡာရိွရသင့္တဲ့သူ ေရြးခ်ယ္မႈမွန္ကန္ျခင္းရိွမရိွ၊ ရရိွရမည့္ ပမာဏအျပည့္ရရိွျခင္းရိွမရိွ၊ အဖဲြ့အစည္းမွ ေပးပို့ထားေသာ ရိကၡာအရည္အေသြး ျပည့္မီွမႈရိွမရိွ စသည္မ်ားကို စစ္ေဆးရျပီး အကို်းခံစားခြင့္ရိွသူမ်ား၏ စိတ္ေက်နပ္မႈရိွမရိွ၊ သတ္မွတ္အခိ်န္ကာလနွင့္ ကိုက္ညီမႈရိွမရိွ စတာေတြကိုလဲ စစ္ေဆးရပါသည္။

 

ရြာအတြက္လိုအပ္တဲ့ ေနာက္ထပ္စီမံကိန္းမ်ားအတြက္လည္း ရပ္မိရပ္ဖမ်ား၊ ေက်းရြာေခါင္းေဆာင္မ်ားနွင့္ ညိွနိႈင္းေဆြးေနြးရသည္။ ေဒသဆိုင္ရာ ၀န္ထမ္းမ်ား၏ လစဥ္အစီရင္ခံစာမ်ား၊ လုပ္ငန္း အရည္ အေသြးစစ္တမ္းမ်ား၊ ၀န္ထမ္းအင္အားနွင့္ အရည္အခ်င္းလိုအပ္မႈ စံနႈန္းျပည့္မီွမႈ စသည္မ်ားကိုလည္း ေဆြးေနြးရပါသည္။ ရံုးစိုက္ရာျမို့ကေတာ့ လားရိႈးျမို့ျဖစ္ျပီး ညိုတာ၀န္ယူရတဲ့ ဧရိယာမ်ားကေတာ့ မန္တုန္၊ မန္ပန္၊ လားရိႈးနွင့္ မူဆယ္ ေဒသမ်ားျဖစ္ပါသည္။ လားရိႈးျမို့ေပၚရိွ က်န္းမာေရးစီမံခ်က္မ်ား ကို အခိ်န္မေရြးသြားေရာက္ စစ္ေဆးေဆြးေနြးရန္ လြယ္ကူေသာ္လည္း အျခားေဒသမ်ားကိုျဖင့္ အနည္းဆံုး နွစ္လလွ်င္ တစ္ေခါက္ေရာက္ေအာင္ သြားေရာက္ရပါသည္။ ဤမန္ပန္ ေဒသသို့ ညိုေရာက္ရိွေနသည္မွာ ယေန့ဆိုလွ်င္ ၃ရက္ ေျမာက္ေန့ျဖစ္ျပီး ယေန့အတြက္ ယခုေရာက္ရိွေနေသာ ဂဂၤါ ေဒသရိွ မိုင္းေတာင္၊မန္လြယ္နွင့္ ဟိုသြန္းရြာမ်ားသြားဖို့ စီစဥ္ထားေသာ္လည္း ဒီမိုးဒီေလနွင့္ဆိုလွ်င္ ေနာက္ထပ္တစ္ရြာ သြားဖို့ မလြယ္လွပါ။ ဒီေန့အတြက္ ပထမဆံုးေရာက္ရိွခဲ့ ေသာ ဤမိုင္းေတာင္ရြာမွ အိုက္ေမာင္ဆိုေသာကေလးရဲ့ျဖစ္ရပ္ ကေလးေၾကာင့္ ညို့မွာေနာက္ရြာေတြဆက္သြားဖို့ အားအင္ကုန္ခမ္းသြားတာမ်ားလား? ေက်ာက္စရစ္ခဲေလးမ်ားအျပည့္ ရံႊ့ေစးေျမသားလမ္းတို့နွင့္ မာယာမ်ားလွေသာ ဂဂၤါေတာင္ေၾကာမွ ဒီမိုးရြာပံုနွင့္ မိုးခု်ပ္မွျပန္ဆင္းဖို့ ထိတ္လန့္မိသလို ညို့ရင္ထဲက အိုက္ေမာင္တို့လိုကေလးငယ္မ်ား ေရွ့ေရးအတြက္လဲ စိုးရိမ္္မိလွပါသည္။

 

--

 

ညေနပိုင္း မန္လြယ္ရြာကအျပန္တြင္ေတာ့ မိုးေရေၾကာင့္ကားတစ္စီးအတြက္ အနၱရာယ္မ်ားလြန္းတဲ့ ဂဂၤါေတာင္ေၾကာမွာ ကားေမာင္းသူ ဦးထြန္းတေယာက္ တတ္သမွ်ကားေမာင္းပညာထုတ္သံုးျပီး ရိွသမွ်ဘုရားစာအကုန္ တ ျပီး ေမာင္းခဲ့ရသလို ညို့ရင္ထဲမွာလဲ ေခတ္ရဲ့သားေကာင္၊ စနစ္ရဲ့သားေကာင္၊ ရိုးရာအစဲြအလန္းမ်ားရဲ့သားေကာင္ အိုက္ေမာင္(၁)(၂)(၃)(၄) တို့ရဲ့ေရွ့ေရးေတြအတြက္ စိုးတထိတ္ထိတ္နွင့္။

 

 

ကားမွန္ရဲ့ အျပင္မွာရြာေနတဲ့ မိုးနဲ့အျပိုင္ ညို့နွလံုးသားကမ်က္ရည္ေတြလဲ ျဖိုင္ျဖိုင္ရြာေနဆဲပါပဲေလ။

 

--

ခ်စ္ျခင္းမ်ားစြာျဖင့္

 

မိုးၾကာညိဳ